“ให้มรดก & รับมรดก” ภาค 2 Erben & Vererben กฎหมายมรดกของเยอรมัน

(comments: 0)

ให้มรดก & รับมรดก ภาค 2:

การจัดการและครอบครองทรัพย์สินของคู่สมรส กับ สัดส่วนในมรดกที่จะได้รับ

 

โดย พัทยา เรือนแก้ว

 

          การจัดการและครอบครองทรัพย์สินของคู่สมรสในเยอรมนี มีอยู่ 3 ลักษณะ 1) Zugewinngemeinschaft หรือ อาจแปลได้ว่า ดอกผลที่เกิดจากทรัพย์สินส่วนตัวร่วมกัน 2) Gütertrennung หรือ การแยกกันจัดการและครอบครองทรัพย์สิน และ 3) Gütergemeinschaft การจัดการและครอบครองทรัพย์สินร่วมกัน การจัดการและครอบครองทรัพย์สินแบบที่ 1) ป็นรูปแบบที่เรียกอย่างหนึ่งว่า gesetzlicher Güterstand คือการจัดการครอบครองทรัพย์สินตามกฎหมายที่ใช้กันทั่วไปหากไม่มีการทำสัญญาคู่สมรส (Ehevertrag) ที่คู่สมรสตกลงยกเลิกรูปแบบนี้เพื่อไปเลือกใช้รูปแบบอื่นแทน สำหรับรูปแบบที่ 2) และ 3) เป็นรูปแบบที่คู่สมรสสามารถตกลงเลือกใช้ได้ แต่ต้องทำเป็นสัญญาคู่สมรส และสิ่งหนึ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้ก็คือ การใช้รูปแบบการจัดการและครอบครองทรัพย์สินไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใด จะมีผลต่อสัดส่วนในมรดกที่จะได้รับ

          ก่อนที่จะเข้าเรื่องว่าด้วยผลของการจัดการและครอบครองทรัพย์สินต่อสัดส่วนในมรดกที่จะได้รับที่ขึ้นหัวเรื่องไว้ มาทบทวนทำความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการและครอบครองทรัพย์สินของคู่สมรสตามกฎหมายเยอรมันกัน

1. Gesetzlicher Güterstand หรือ Zugewinngemeinschaft หรือ อาจแปลได้ว่า "ดอกผลที่เกิดจากทรัพย์สินส่วนตัวร่วมกัน" กล่าวไว้ว่า ทรัพย์สินของฝ่ายใด มีอยู่เท่าใด หรืออยู่ภายใต้ชื่อของฝ่ายใดก่อนการสมรส และหากการได้มาซึ่งทรัพย์สินนั้น เป็นไปโดยซื้อหามาด้วยเงินของตนเอง หรือได้รับมรดก ของขวัญในระหว่างที่ใช้ชีวิตคู่อยู่ด้วยกัน ก็จะยังเป็นของฝ่ายนั้นต่อไป กฎเดียวกันนี้ใช้กับกรณีหนี้สินด้วย คือคู่สมรสแต่ละฝ่ายจะต้องรับผิดชอบ ชำระหนี้สินของตนเอง แต่หากกู้เงินจากธนาคารโดยเซ็นชื่อร่วมกัน ทั้งสองฝ่ายจะต้องร่วมกันรับผิดชอบหนี้สินดังกล่าวร่วมกัน แต่ ดอกผล ที่เกิดจากทรัพย์สินเหล่านี้ในระหว่างที่ใช้ชีวิตอยู่ด้วยกัน ถือว่า เป็นทรัพย์สินร่วม เมื่อการสมรสสิ้นสุดไม่ว่าจะเป็นเพราะหย่าร้าง หรือคู่สมรสฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดเสียชีวิต จะต้องนำ ดอกผล นี้มาแบ่งกัน ที่เรียกกันว่า การปรับเปรียบเทียบดอกผลที่เกิดจากทรัพย์สินส่วนตัวร่วมกัน (Zugewinnausgleich)

           2. Gütertrennung หรือ การแยกกันจัดการและครอบครองทรัพย์สิน ตามหลักนี้ ทั้งสองฝ่ายต่างมีสิทธิครอบครองและจัดการทรัพย์สินของตนเองได้เพียงผู้เดียว ซึ่งคล้ายกับ Zugewinngemeinschaft แต่สิ่งที่ต่างกันก็คือ เมื่อมีการหย่ากันเกิดขึ้น จะไม่มีการปรับเปรียบเทียบ คือแบ่ง "ดอกผล" ของทรัพย์สินที่เกิดขึ้นในระหว่างที่อยู่ร่วมกัน ฝ่ายใดหาและครอบครองทรัพย์สินมาได้เท่าไรก็จะเป็นของฝ่ายนั้นแต่เพียงผู้เดียว

3. Güter­gemein­schaft หรือ การจัดการและครอบครองทรัพย์สินต่าง ร่วมกัน ตามหลักการนี้ หมายถึงว่า ทรัพย์สมบัติทั้งของฝ่ายชายและฝ่ายหญิง ไม่ว่าจะก่อนหรือหลังการสมรส จะถือว่าเป็นทรัพย์สมบัติร่วมกัน เมื่อมีการหย่าเกิดขึ้นจะต้องนำทรัพย์สินทุกอย่างมาแบ่งกันหมด หลักการนี้เป็นหลักการเก่าที่ในการทำสัญญาคู่สมรส ทนายมักไม่ค่อยจะแนะนำให้ใช้ เพราะว่า หากฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดต้องการที่จะขาย หรือให้ หรือจัดการใด ๆ กับสิ่งของและทรัพย์สิน จะต้องได้รับความเห็นชอบจากอีกฝ่ายหนึ่งก่อน

          กฎหมายว่าด้วยมรดกของเยอรมันกล่าวว่า ในกรณีที่เจ้ามรดกไม่ได้ทำพินัยกรรมไว้ ผู้ที่มีสิทธิได้รับมรดกได้แก่คู่สมรส และทายาทโดยธรรมลำดับต่าง ๆ ได้แก่ บุตร (บุตรของบุตร) พ่อแม่ พี่น้อง (บุตรของพี่น้อง) และญาติ ตามลำดับทายาท (ดูบทความของ อัญชัญ เฮียร์ลิ่ง ในนิตยสารดีฉบับที่ 24/2018) สัดส่วนในมรดกที่จะได้รับสำหรับคู่สมรส (มาตรา 1371 ประมวลกฎหมายแพ่ง §1371 BGB) จะขึ้นอยู่กับว่ามีบุตรกี่คน และตอนที่ใช้ชีวิตคู่อยู่ด้วยกันใช้การจัดการครอบครองทรัพย์สินรูปแบบใด สัดส่วนในมรดกที่จะได้รับกรณีเจ้ามรดก (ผู้ตาย) และคู่สมรสใช้การจัดการครอบครองทรัพย์สินรูปแบบที่ 1) คือ Zugewinngemeinschaft คุณอัญชัญ ได้อธิบายไว้แล้วในนิตยสารดีฉบับที่ 24/2018 ดังนั้นในที่นี้จึงจะกล่าวถึงเฉพาะในกรณีที่เจ้ามรดก (ผู้ตาย) และคู่สมรสใช้การจัดการครอบครองทรัพย์สินรูปแบบที่ 2) และ 3)

 

สัดส่วนในมรดกที่จะได้รับ กรณีที่เจ้ามรดก (ผู้ตาย) และคู่สมรสใช้ การแยกกันจัดการและครอบครองทรัพย์สิน Gütertrennung

สัดส่วนในมรดกที่คู่สมรส และทายาทจะได้ในกรณีนี้ขึ้นอยู่กับจำนวนบุตร และญาติ พี่น้อง ที่ยังมีชีวิตอยู่ สัดส่วนในการแบ่งมรดกโดยสรุปจะเป็นดังนี้

1. ผู้ตายมีบุตรหนึ่งคน คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก บุตรมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก

2. ผู้ตายมีบุตร 2 คน คู่สมรสและบุตรมีสิทธิ์รับมรดกคนละ ⅓ ของกองมรดก

3. ผู้ตายมีบุตรตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ¼ ของกองมรดก อีก ¾ ของกองมรดกเป็นของบุตรที่ต้องแบ่งไปเท่า ๆ กันตามจำนวนบุตร

4. ผู้ตายไม่มีบุตร ไม่มีหลาน เหลน แต่ยังมีพ่อแม่อยู่ กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก พ่อแม่ผู้ตายรับ ½ของกองมรดก หากพ่อแม่เสียชีวิตแล้วก็จะเป็นพี่หรือน้องของผู้ตายที่จะรับ½ ของกองมรดก

5. ผู้ตายไม่มีบุตร หลาน เหลน พ่อแม่ก็เสียชีวิตแล้ว แต่ยังมีปู่ย่า หรือตายายอยู่ กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก ปู่ย่าตายายรับ ½ ของกองมรดก

6. ผู้ตายไม่มีบุตร ไม่มีทายาทโดยธรรมแต่อย่างใด กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดกทั้งหมด

สัดส่วนในมรดกที่จะได้รับ กรณีที่เจ้ามรดก (ผู้ตาย) และคู่สมรสใช้ การจัดการและครอบครองทรัพย์สินต่าง ร่วมกัน Güter­gemein­schaft

สัดส่วนในมรดกที่คู่สมรส และทายาทจะได้ในกรณีนี้ก็ขึ้นอยู่กับจำนวนบุตร และญาติ พี่น้อง ที่ยังมีชีวิตอยู่เช่นกัน สัดส่วนในการแบ่งโดยสรุปจะเป็นดังนี้

1. ผู้ตายมีบุตร หรือหลานจะกี่คนก็แล้วแต่ คู่สมรสมีสิทธิ์จะได้รับมรดก ¼ ของกองมรดก อีก ¾ ของกองมรดก บุตรหรือหลานแบ่งไปเท่า ๆ กันตามจำนวนบุตรหรือหลาน

2. ผู้ตายไม่มีบุตร ไม่มีหลาน เหลน แต่ยังมีพ่อแม่อยู่ กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก พ่อแม่ผู้ตายรับ ½ของกองมรดก หากพ่อแม่เสียชีวิตแล้วก็จะเป็นพี่หรือน้องของผู้ตายที่จะรับ½ ของกองมรดก

3. ผู้ตายไม่มีบุตร หลาน เหลน พ่อแม่ก็เสียชีวิตแล้ว แต่ยังมีปู่ย่า หรือตายายอยู่ กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดก ½ ของกองมรดก ปู่ย่าตายายรับ ½ ของกองมรดก

4. ผู้ตายไม่มีบุตร ไม่มีทายาทโดยธรรมแต่อย่างใด กรณีนี้คู่สมรสมีสิทธิ์รับมรดกทั้งหมด

อย่างไรก็ตามที่ยกมากล่าวข้างต้นเป็นสัดส่วนในมรดกที่จะได้รับในกรณีทั่ว ๆ ไป ในกรณีที่มีเงื่อนไข ปัจจัยที่ซับซ้อนอาจต้องหารือทนาย หรือนักกฎหมาย

ฉบับหน้า เรามาคุยกันเกี่ยวกับกฎหมายมรดกของไทยกันนะคะ

 

____________________________________________________________

กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับประเด็นข้างต้น

§ 1931 BGB Gesetzliches Erbrecht des Ehegatten        

§ 1371 BGB Zugewinnausgleich im Todesfall       

แหล่งข้อมูล

https://www.das.de/de/rechtsportal/testament-und-erbrecht/gesetzliches-erbrecht/ehepartner-lebensgefaehrte.aspx

https://de.wikipedia.org/wiki/Pflichtteil_(Deutschland)

https://www.raklinger.de/gesetzliche_erbfolge.html

https://www.erbrecht-ratgeber.de/erbrecht/pflichtteil/pflichtteil_kind.html

 

 

https://pixabay.com/de/anwalt-gesetz-gesetzestext-2730806/

กลับ

Add a comment